સિટી ન્યૂઝ @ નવી દિલ્હી: કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીએ દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તનની જાહેરાત કરી છે. 'ટાઇમ્સ ડ્રાઇવ ઓટો સમિટ 2026' માં સંબોધન કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, વર્ષ 2026 ના અંત સુધીમાં દેશભરમાંથી તમામ ટોલ પ્લાઝા દૂર કરી શકાય છે. વર્તમાન ટોલ પ્લાઝાને બદલે એક નવી આધુનિક સિસ્ટમ કાર્યરત કરવામાં આવશે, જેમાં વાહનોને ટોલ ચૂકવવા માટે ક્યાંય ઉભા રહેવાની કે રોકવાની જરૂર પડશે નહીં. આ નવી ટેકનોલોજી મુસાફરો માટે મુસાફરી ખર્ચમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો લાવશે.

નવી સિસ્ટમ મુખ્યત્વે ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) અને ગ્લોબલ નેવિગેશન સેટેલાઇટ સિસ્ટમ (GNSS) પર આધારિત હશે. આ ટેકનોલોજી હેઠળ, હાઇવે પર લાગેલા કેમેરા ચાલતા વાહનની નંબર પ્લેટ ઓળખી લેશે અને વાહને કાપેલા ચોક્કસ અંતરના આધારે સીધા જ તેના બેંક ખાતામાંથી ટોલની રકમ કપાઈ જશે. ગડકરીએ દાવો કર્યો હતો કે અત્યારે જે મુસાફરી માટે ₹125 થી ₹150 ટોલ ચૂકવવો પડે છે, તે નવી સિસ્ટમમાં ઘટીને માત્ર ₹15 સુધી આવી શકે છે.

મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું કે, આ સિસ્ટમનો પ્રાયોગિક ધોરણે 85 ટોલ પોઈન્ટ પર અમલ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યો છે. આધુનિકરણના ભાગરૂપે તેમણે ₹3,000 ના એક વિશેષ પાસનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે ધારકને 200 ટોલ ક્રોસિંગ પર મુસાફરી કરવાની મંજૂરી આપશે. ગુજરાતમાં NH-48 ના સુરત-ભરૂચ સેક્શન પર આવેલા ચોર્યાસી ટોલ પ્લાઝા ખાતે ભારતની પ્રથમ મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) અવરોધ-મુક્ત ટોલિંગ સિસ્ટમ સફળતાપૂર્વક શરૂ કરી દેવામાં આવી છે, જે આ યોજનાની સફળતાનો મોટો પુરાવો છે.

આ યોજના માત્ર આર્થિક રીતે જ નહીં, પણ સમયની દ્રષ્ટિએ પણ અત્યંત ફાયદાકારક છે. ટોલ બૂથ પર વાહનો ઉભા ન રહેવાને કારણે લાખો લીટર ઇંધણની બચત થશે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં પણ ઘટાડો થશે. હાલમાં દિલ્હી-જયપુર, દિલ્હી-દહેરાદૂન, અમૃતસર, કટરા અને શ્રીનગર સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ કોરિડોર પર આ દિશામાં ઝડપથી કામ ચાલી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત ચેન્નાઈ-બેંગલુરુ અને દિલ્હી-ચેન્નાઈ એક્સપ્રેસવે પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ આ આધુનિક ટોલિંગ ટેકનોલોજીને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવી રહ્યું છે.

નીતિન ગડકરીના આ વિઝનથી ભારતનો માર્ગ પરિવહન નકશો બદલાઈ જશે. વાહનચાલકોને હવે ફાસ્ટેગ (FASTag) સ્કેન કરવા માટે લાઈનમાં ઉભા રહેવાની કડાકૂટમાંથી મુક્તિ મળશે. જેટલો હાઇવે વપરાશે તેટલો જ ટેક્સ લાગશે, જેનાથી પ્રાદેશિક મુસાફરી કરતા સ્થાનિક લોકોને મોટો આર્થિક લાભ થશે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં આ સિસ્ટમ સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવાની કેન્દ્ર સરકારની યોજના છે, જે ભારતીય રસ્તાઓને વૈશ્વિક સ્તરના સ્માર્ટ હાઇવેમાં ફેરવી દેશે.