સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી 

ભારતીય સંસદના ઇતિહાસમાં આ વર્ષે એક અત્યંત અસાધારણ અને અભૂતપૂર્વ ઘટના સામે આવી છે, જ્યાં લોકસભાનું ચોમાસુ સત્ર અનિશ્ચિત મુદત માટે સ્થગિત થયાને પૂરા ૮૩ દિવસથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં સરકાર દ્વારા તેને હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે સત્ર સમાપ્તિ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.

ગત ૨૦ જુલાઈએ શરૂ થયેલું અને ૧૩ ઓગસ્ટે અનિશ્ચિત મુદત માટે સ્થગિત કરાયેલું આ સત્ર જીવંત રાખવામાં આવતા રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે, અને અટકળો સેવાઈ રહી છે કે સરકાર ટૂંકી નોટિસ પર વિશેષ સત્ર બોલાવી શકે છે.

કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પર આક્રમક પ્રહાર કરતા આક્ષેપ કર્યો છે કે સરકાર બહુમતીના જોરે વિવાદાસ્પદ સીમાંકન બિલ અને મહિલા અનામત કાયદાના અમલીકરણ જેવા મોટા પ્રસ્તાવો પસાર કરાવવા માટે ગુપ્ત રીતે વિશેષ સત્ર બોલાવવા માંગે છે.

સંસદીય નિયમો અને બંધારણના અનુચ્છેદ ૮૫ તેમજ નિયમ ૧૫ મુજબ, જ્યાં સુધી સત્ર સત્તાવાર રીતે સમાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી સ્પીકર પાસે વિશેષાધિકાર રહે છે કે તેઓ ટૂંકી નોટિસ આપીને ગમે ત્યારે ગૃહની બેઠક પુનઃ બોલાવી શકે છે.

અગાઉ ૧૯૮૭માં બોફોર્સ વિવાદ ટાણે ૭૬ દિવસની સ્થગિતતાનો રેકોર્ડ નોંધાયો હતો, પરંતુ વર્તમાન એનડીએ શાસનકાળમાં ૮૩ દિવસનો આ આંકડો વટાઈ જવાથી આ મામલો સંસદીય ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબી અનિશ્ચિત મુદતનો નવો રેકોર્ડ બનાવી રહ્યો છે.

સંસદીય પરંપરાઓ અને સત્ર સ્થગિતતાના બંધારણીય પાસાઓ

કોઈપણ લોકશાહી વ્યવસ્થામાં સંસદ એ દેશના કાયદા ઘડવાનું અને જનતાના પ્રશ્નોની ચર્ચા કરવાનું સર્વોચ્ચ મંચ છે. સત્રના મુલતવી રહેવા અને સત્તાવાર સત્ર સમાપ્તિ (Prorogation) વચ્ચેનો કાનૂની તફાવત સરકાર અને સંસદને વિશેષ પરિસ્થિતિઓમાં નિર્ણયો લેવાની સ્વતંત્રતા આપે છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી સત્રને અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં રાખવું તે પારદર્શિતા અને વિપક્ષી વિશ્વાસના સંદર્ભમાં ગંભીર ચર્ચાનો વિષય બનતો હોય છે. સંસદીય મર્યાદાઓ અને પરંપરાઓનું પાલન કરીને જ જનતાના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે અર્થપૂર્ણ સંવાદ સ્થાપિત કરી શકાય છે.