સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

દિલ્હી હાઈકોર્ટે પુખ્ત વયના લોકોના અંગત સંબંધો અને બંધારણીય અધિકારો અંગે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, પરસ્પર સંમતિથી લિવ-ઇન રિલેશનશિપમાં રહેતાં પુખ્ત વયના સ્ત્રી-પુરુષનો સંબંધ કાયદાકીય અને સામાજિક દ્રષ્ટિએ લગ્ન સમાન છે. આવા પુખ્ત વ્યક્તિઓના અંગત જીવનના નિર્ણયોમાં માતા-પિતા, સગાં-સંબંધીઓ કે મિત્રોને દખલગીરી કરવાનો કે તેમના જીવ અને સ્વતંત્રતાને જોખમમાં મૂકવાનો કોઈ જ કાનૂની અધિકાર નથી.

આ મહત્વપૂર્ણ અવલોકન સાથે હાઈકોર્ટે પોતાના પરિવારજનો તરફથી સતત ધમકીઓ અને ત્રાસનો સામનો કરી રહેલા એક લિવ-ઇન કપલની અરજી પર તાત્કાલિક સુનાવણી હાથ ધરીને તેમને સંપૂર્ણ પોલીસ સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે.

અદાલતે નોંધ્યું કે, બંધારણ મુજબ સંમતિ આપવાની કાયદેસર ઉંમર ધરાવતા દરેક પુખ્ત નાગરિકને પોતાની પસંદગીના સાથીદાર સાથે રહેવાનો, સંબંધ બાંધવાનો અને શાંતિપૂર્ણ જીવન વિતાવવાનો મૂળભૂત અધિકાર મળેલો છે. કોઈપણ સમાજ કે પરિવારના સભ્યો તેમના આ સ્વતંત્ર નિર્ણયમાં અડચણ ઊભી કરી શકે નહીં અથવા તેમના જાન-માલ અને વ્યક્તિગત આઝાદી સામે ભય પેદા કરી શકે નહીં.

વધુમાં, કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે સંમતિપૂર્વક સંબંધ બાંધનારા કે લગ્ન કરનારા પુખ્ત નાગરિકોના સંબંધને જ્ઞાતિ, પંથ, રંગ, ધર્મ કે આસ્થાના આધારે તોડી કે અલગ પાડી શકાય નહીં.

દેશના બંધારણ તરફથી નાગરિકોને મળેલા મૂળભૂત અધિકારોને કહેવાતી 'સામાજિક નૈતિકતા' કે 'સામાજિક પૂર્વગ્રહો'ના નામે સીમિત કરવાનો પ્રયાસ એ વ્યક્તિને તેની ગરિમાપૂર્ણ અને સ્વતંત્ર ઓળખથી વંચિત રાખવા સમાન છે, જે કાયદાના શાસનમાં અસ્વીકાર્ય છે.

લિવ-ઇન રિલેશનશિપ પર હાઈકોર્ટનો મોટો નિર્ણય

દિલ્હી હાઈકોર્ટે મહત્વનો ચુકાદો આપતાં કહ્યું છે કે પરસ્પર સંમતિથી લિવ-ઇનમાં રહેતાં પુખ્ત વયના લોકોનો સંબંધ લગ્ન સમાન છે અને તેમાં પરિવારજનો દખલ કરી શકે નહીં. સામાજિક પૂર્વગ્રહોના આધારે કોઈના મૂળભૂત અધિકારો છીનવી શકાય નહીં. હાઈકોર્ટે પરિવારથી ખતરો અનુભવતા લિવ-ઇન કપલને તાત્કાલિક પોલીસ સુરક્ષા આપવા નિર્દેશ આપ્યો છે.