સિટી ન્યુઝ @ ભાવનગર

ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર મહાનગરપાલિકા (BMC) ના સેન્ટ્રલ વહીવટી તંત્ર અને સ્થાનિક રાજકારણના સોર્સમાંથી સરકારી નાણાં તેમજ પ્રજાના ટેક્સના પૈસાના આંધળા ધુમાડા અંગેનો એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને સનસનાટીભર્યો નાણાકીય ભ્રષ્ટાચારનો કિસ્સો સત્તાવાર રીતે સામે આવ્યો છે. મનપાના ઓફિશિયલ સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલિંગ અને ડિજિટલ રીલ્સ બનાવવા માટે પાર્થ અનઘણ નામના એક સ્થાનિક યુવકને કોઈપણ પ્રકારની વૈધાનિક જાહેર ટેન્ડર પ્રક્રિયા વિના, માત્ર એક સામાન્ય કાગળ પરની અરજીના આધારે લાખો રૂપિયાનો મોટો વ્યાપારી કોન્ટ્રાક્ટ સોંપી દેવામાં આવ્યો છે. તમામ સરકારી નિયમોને નેવે મૂકીને કરાયેલા આ ચૂકવણાને પગલે મનપા કમિશનર નરેન્દ્ર મીણા અને અન્ય પદાધિકારીઓની કથિત મિલીભગત સામે ગંભીર કાનૂની સવાલો ઊભા થયા છે.

આ ચોંકાવનારી વહીવટી ગેરરીતિના સત્તાવાર ડેટાબેઝ અને ઠરાવના સોર્સ પર નજર કરીએ તો, સામાન્ય રીતે કોઈપણ સરકારી કે અર્ધસરકારી વિભાગોમાં પ્રોજેક્ટ સોંપવા માટે કાયદાકીય જોગવાઈ મુજબ જાહેર ન્યૂઝ પેપર જાહેરાત આપી ભાવો મંગાવવાના હોય છે. પરંતુ આ કિસ્સામાં કોઈ જ ખરાઈ કર્યા વિના, તત્કાલીન સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના ચેરમેન રાજુ રાબડીયાની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં ગત 14 નવેમ્બર 2025 ના રોજ આ અંગેનો સત્તાવાર ઠરાવ પસાર કરીને કાયદાના લીરેલીરા ઉડાડતી પ્રક્રિયાને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી હતી. માત્ર 6 છ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ આ રીલ મેકરને અધધ કહી શકાય તેટલી રકમનું મોટું ચૂકવણું કલેક્ટર કચેરીની ઓડિટ કલમોનો ભંગ કરીને ઓટોમેટેડ પાસ કરી દેવાયું હોવાનું ગૂગલ પર ટ્રેન્ડ થઈ રહ્યું છે.

આ ગંભીર આર્થિક ગેરરીતિ સામે કુંભારવાડા વોર્ડના કોર્પોરેટર કિશન મેરે મનપા કમિશનર પર આકરા પ્રહારો અને કટાક્ષ કરતા જણાવ્યું હતું કે, ભાવનગરમાં અઢળક ડિગ્રીધારી યુવાનો બેરોજગાર રખડી રહ્યા છે ત્યારે સત્તાવાર રોજગાર જાહેરાત કે ટેન્ડર મંગાવ્યા વગર જ સીધી લહાણી કરાઈ છે. એક ગરીબ વોચમેન ₹6,000 થી ₹8,000 ના માસિક પગારમાં આખો મહિનો ટાઢ-તડકો વેઠીને કામ કરે છે, જ્યારે અહીં માત્ર કેમેરો અને મોબાઈલ લઈને ૧ એક મિનિટની ઇન્સ્ટાગ્રામ રીલ બનાવવાના ₹5,000 ચૂકવવામાં આવે છે! આ પ્રજાના પરસેવાની કમાણીની સરેઆમ લૂંટ છે. જો કમિશનર સાહેબને આ આંકડો સામાન્ય લાગતો હોય, તો તેમણે ગરીબ જનતાના વેરા પર્સનલ ખિસ્સામાંથી ભરી દેવા જોઈએ, જેના વિરોધમાં આગામી દિવસોમાં ઉગ્ર આંદોલન કરાશે.

બીજી તરફ, આ તોતિંગ વિવાદ અંગે ભાવનગર મનપાના જનસંપર્ક અધિકારી (PRO) ડૉ. ભાનુબેન પરમારે શાસક પક્ષ અને વહીવટી તંત્રનો બચાવ કરતા એક અત્યંત વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે ઓનલાઇન પોર્ટલ પર જણાવ્યું કે, યુવા પેઢી સુધી ઝડપથી પહોંચવા ડિજિટલ એપનો ઉપયોગ જરૂરી હોવાથી આમાં પ્રજાના પૈસાનો કોઈ વેડફાટ થતો નથી, ઊલટાનું લોકોને સરકારી યોજનાઓની માહિતી મળે છે. રીલ મેકર પાસેથી મુખ્યત્વે 'સિટી એન્જિનિયર કચેરી' દ્વારા વિકાસકાર્યો જનતા સુધી પહોંચાડવા માટે સક્ષમ સત્તાની મંજૂરી બાદ જ ટેન્ડર વિના કામ લેવાયું છે. જો કે, આ સ્પષ્ટતા બાદ લોકલ રાજકીય પ્લેટફોર્મ પર વિપક્ષ વધુ આક્રમક બન્યો છે.

આ સમગ્ર કૌભાંડમાં મનપાના ઓડિટ અને એકાઉન્ટ વિભાગની મિલીભગત સામે પણ શંકાની સોય તણાય છે, કારણ કે નિયમ મુજબ કોઈપણ સરકારી ચૂકવણી રજિસ્ટર્ડ કંપનીના નામે જ વ્યાપારી બિલ અને જીએસટી (GST) નંબર સાથે થવી જોઈએ. પરંતુ અહીં આટલી મોટી રકમનું ચૂકવણું કોઈ કાનૂની સંસ્થાના નામે નહીં, પરંતુ સીધું વ્યક્તિના પર્સનલ નામે કરવામાં આવ્યું છે. એટલું જ નહીં, સરકારી ઓડિટના નિયમોના લીરેલીરા ઉડાડીને GST વગરના કાચા પર્સનલ બિલ સ્વીકારીને ૧૦０% ટકા પેમેન્ટ પાસ કરી દેવામાં આવ્યું છે, જે મોટો નાણાકીય ગુનો છે. વિપક્ષ આગામી દિવસોમાં મનપાની સામાન્ય સભા ગજવવા અને સાયબર સેલ તેમજ એન્ટી કરપ્શન બ્યુરોમાં કાનૂની એક્ટ હેઠળ ફરિયાદ નોંધાવવાના મૂડમાં દેખાઈ રહ્યો છે.

જાહેર ભંડોળ વપરાશ અને ટેન્ડર પ્રક્રિયા વહીવટી માર્ગદર્શિકા

દેશની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ અને મહાનગરપાલિકાઓમાં જાહેર નાણાંનો દુરુપયોગ અટકાવવા, ઇ-ટેન્ડરિંગ પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા લાવવા તેમજ વહીવટી શિસ્ત સુનિશ્ચિત કરવા માટે શહેરી વિકાસ મંત્રાલય અને રાષ્ટ્રીય નાણાકીય ઓડિટ બોર્ડ દ્વારા એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા વહીવટી નિયમ મુજબ પ્રત્યેક સ્થાનિક નિકાય કે કોર્પોરેશન સંસ્થાએ પોતાના ડિજિટલ પ્રમોશન ખર્ચ, કરાર લોજિસ્ટિક્સ અને જીએસટી બિલિંગનો સંપૂર્ણ ડેટાબેઝ દર મહિને સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમ સમક્ષ ઓનલાઇન સબમિટ કરવો કાનૂની એક્ટ હેઠળ ફરજિયાત રહેશે જેથી ભ્રષ્ટાચાર અટકે. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે સક્ષમ વહીવટી પરવાનગી અને જાહેર ટેન્ડર વિના મનસ્વી રીતે સરકારી ગ્રાન્ટ પાસ કરનારી એજન્સીઓ કે અધિકારીઓ સામે ફ્રોડ એક્ટ હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ દંડ વસૂલવાની જોગવાઈ લાઈવ રાખવામાં આવી છે.