સિટી ન્યુઝ @ અમદાવાદ

ગુજરાત સ્પેસ ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં એક નવો અને ગૌરવવંતો ઇતિહાસ રચવા માટે સંપૂર્ણપણે સજ્જ બન્યું છે, જેમાં અમદાવાદની એક હોશિયાર સ્ટાર્ટઅપ કંપની દ્વારા સ્વદેશી ટેક્નોલોજીથી તૈયાર કરવામાં આવેલો અદ્યતન થર્મલ ઈન્ફ્રારેડ કેમેરા 'તપસ-1' પહેલી ઓક્ટોબરે અમેરિકાથી સફળતાપૂર્વક અવકાશમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે. આ મહત્વપૂર્ણ પેલોડને અમેરિકાની જાણીતી સ્પેસ કંપનીના 'ફાલ્કન 9' રોકેટ દ્વારા અંતરીક્ષમાં પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.

આ અદ્યતન કેમેરો પૃથ્વીની સપાટીથી આશરે 500 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ ભ્રમણકક્ષામાં રહીને પૃથ્વીનું થર્મલ મોનિટરિંગ કરશે અને આગામી 3 વર્ષ સુધી કૃષિ તથા તાપમાન ક્ષેત્રે અત્યંત સચોટ ડેટા પૂરો પાડશે. સામાન્ય સેટેલાઇટ કેમેરાની નજરે ન ચડે તેવી ગરમી અને તાપમાનની વધઘટને આ કેમેરો ખૂબ જ સૂક્ષ્મતાથી ઝડપી પાડવામાં સક્ષમ છે.

માત્ર 3 કિલો વજન ધરાવતા આ નાનકડા કેમેરાને 'પૃથ્વીના થર્મોમીટર' તરીકે કામ કરી શકે તેવી અદ્ભુત ક્ષમતા સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે, જેને માત્ર 12 મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં વિકસાવવામાં આવ્યો છે. પૃથ્વી પરથી નીકળતા થર્મલ ઈન્ફ્રારેડ રેડિયેશનને આ કેમેરા દ્વારા કેપ્ચર કરીને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ની મદદથી તેનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે.

ખાસ કરીને ખેતીના ક્ષેત્રમાં જમીનની સ્થિતિ, ભેજ અને પાક સંબંધિત થર્મલ માહિતી મેળવવા માટે આ ટેક્નોલોજી ગુજરાત અને દેશભરના ખેડૂતો માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. સ્થાનિક સ્તરે વિકસિત થયેલી આ ટેક્નોલોજી વૈશ્વિક સ્તરે ભારતીય યુવા સ્ટાર્ટઅપની પ્રતિભા અને ક્ષમતાનો ઉત્તમ પરચો આપી રહી છે.

ભવિષ્યમાં આ પ્રકારના સ્વદેશી અવકાશ સંશોધનો દેશના વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. ગુજરાતના એન્જિનિયરો અને વૈજ્ઞાનિકોની આ સિદ્ધિ સમગ્ર રાજ્ય માટે અત્યંત ગર્વની ક્ષણ સમાન છે.

સ્પેસ ટેક્નોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ

અવકાશ વિજ્ઞાન અને અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી પૃથ્વીના કુદરતી સંસાધનો અને કૃષિ ક્ષેત્રનું સચોટ આયોજન શક્ય બને છે. સ્થાનિક સ્ટાર્ટઅપ્સ દ્વારા થઈ રહેલા આવા નવતર પ્રયોગો દેશને આત્મનિર્ભર બનાવવાની સાથે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની વૈજ્ઞાનિક તાકાતમાં પણ મોટો વધારો કરે છે.