સિટી ન્યુઝ @ દહેરાદૂન 

ઉત્તરાખંડના પવિત્ર બદરીનાથ ધામની ઉપર લટકી રહેલા ત્રણ ગ્લેશિયરો ભવિષ્યમાં મોટી કુદરતી આફતનું કારણ બની શકે છે તેવી ચેતવણી એક વૈજ્ઞાનિક અધ્યયનમાં આપવામાં આવી છે.

'લેન્ડ સ્લાઈડ્સ' પત્રિકામાં પ્રકાશિત થયેલા આ સંશોધન મુજબ, જો સૌથી મોટો ગ્લેશિયર તૂટે તો બદ્રીનાથ ક્ષેત્રની આશરે 398 ઈમારતો, 2.66 કિલોમીટર માર્ગ, બે પુલ, એક હેલિપેડ અને પાર્કિંગ ક્ષેત્ર સંપૂર્ણપણે તબાહ થઈ શકે છે.

આ મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસ ભારતીય વિજ્ઞાન સંસ્થાન (IISc), બ્રિટનની કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટી અને ડીઆરડીઓ (DRDO) ના સંશોધકો દ્વારા સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

સમુદ્ર તળથી 4700 થી 5465 મીટરની ઉંચાઈ પર આવેલ આ ગ્લેશિયરોમાં બીજા નંબરનો ગ્લેશિયર સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જેમાં 53.2 કરોડ ઘનમીટર બરફ જમા છે.

સંશોધકોના મતે, આ ગ્લેશિયર તૂટવાથી બરફ, પાણી અને કાટમાળનો પ્રવાહ અત્યંત ઝડપથી નીચે આવી શકે છે, જે ધામની સુરક્ષા સામે મોટો પડકાર ઉભો કરે છે.

હિમાલયી ક્ષેત્રોમાં વધતું પર્યાવરણીય જોખમ અને સુરક્ષા

હિમાલયની પર્વતમાળાઓમાં આવેલા ધાર્મિક અને પર્યટન સ્થળો લાખો લોકોની આસ્થા અને અવરજવરનું કેન્દ્ર રહ્યા છે, પરંતુ ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને આબોહવા પરિવર્તનને કારણે ત્યાં કુદરતી જોખમો સતત વધતા જાય છે. બદરીનાથ ધામ ઉપર લટકેલા ગ્લેશિયરો અંગે વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા કરાયેલો આ અભ્યાસ માત્ર એક ચેતવણી નથી, પરંતુ વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની તાકીદની જરૂરિયાત દર્શાવે છે. જ્યારે આવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સંભવિત જોખમો સામે અગાઉથી આકલન કરવામાં આવે છે, ત્યારે વહીવટી તંત્ર અને સરકારે ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ માટે આગોતરી રણનીતિ ઘડવી અત્યંત અનિવાર્ય બની જાય છે.