સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી 

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એક જ વ્યક્તિને અલગ-અલગ અપરાધોમાં સંભળાવવામાં આવેલી આજીવન કેદની સજાઓ એક પછી એક (સતત) નહીં ચાલે, પરંતુ તે સાથે-સાથે ચાલશે.

જસ્ટીસ કે.વી. વિશ્વનાથન અને જસ્ટીસ અરૂણ પલ્લીની બેન્ચે બંધારણ બેંચના 2016 ના કેબલ મુથુરામલિંગમ વિરુદ્ધ તમિલનાડુ રાજ્યના કેસનો હવાલો આપીને આ કાનૂની વ્યવસ્થા આપી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે નીચલી અદાલત અને બોમ્બે હાઈકોર્ટના એ આદેશને રદ કરી દીધો છે જેમાં આરોપીને દુષ્કર્મ અને હત્યાના અલગ-અલગ ગુનાઓમાં બે આજીવન કેદની સજાઓ સતત ભોગવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

અદાલતે નોંધ્યું હતું કે કોઈપણ વ્યક્તિનું જીવન એક જ હોય છે, તેથી એક જ વ્યક્તિને બે આજીવન કેદની સજા સતત ભોગવવાનો આદેશ આપવો તર્કસંગત નથી.

સાથે જ એ પણ સ્પષ્ટ કરાયું છે કે સજાઓ સાથે ચાલવાનો અર્થ એ છે કે કોઈ એક અપરાધમાં સક્ષમ અધિકારી દ્વારા મળતી છૂટ કે માફીથી અન્ય અપરાધની સજા આપોઆપ ઓછી કે સમાપ્ત નહીં થાય.

આજીવન કેદની સજા અને સુપ્રીમ કોર્ટના નવા માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો

સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલો આ તાજેતરનો ચુકાદો ફોજદારી ન્યાય પ્રણાલીમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ વળાંક સમાન છે. જ્યારે કોઈ આરોપીને બહુવિધ ગંભીર ગુનાઓમાં એકથી વધુ આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવે છે, ત્યારે તે સજાઓ એક પછી એક લાગુ કરવી તાર્કિક રીતે અશક્ય છે કારણ કે માનવ જીવન એક જ છે. અદાલતે આ વ્યવસ્થા આપીને સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે કે સજાઓ ભલે સાથે (કોન્કરન્ટલી) ચાલે, પરંતુ તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે એક કેસમાં મળતી માફી કે છૂટનો લાભ અન્ય ગંભીર ગુનાની સજા પર આપોઆપ લાગુ ન પડે. આ નિર્ણયથી ન્યાયિક સ્પષ્ટતા વધશે અને સજાના અમલીકરણમાં એકસૂત્રતા જળવાઈ રહેશે.