દેવઉઠી એકાદશી પર પૂર્ણ થશે ચાર મહિનાનો ચાતુર્માસ!
- વીસ નવેમ્બરે યોગનિદ્રામાંથી જાગશે જગતના પાલનહાર વિષ્ણુ!
- ચાતુર્માસ પૂરો થતાં જ શરૂ થશે લગ્નની મોસમ!
- કારતક સુદ એકાદશી પર ભગવાન વિષ્ણુની વિશેષ પૂજા!
સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ
હિન્દુ ધર્મમાં દેવઉઠની એકાદશીનું ખૂબ જ વિશેષ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ રહેલું છે, જે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશીના દિવસે ઉત્સાહભેર ઉજવવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ પાવન દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ચાર મહિનાની લાંબી યોગનિદ્રા પૂર્ણ કરીને જાગૃત થાય છે, અને આ સાથે જ ચાતુર્માસનો પણ સત્તાવાર અંત આવે છે.
ચાતુર્માસ પૂર્ણ થતાંની સાથે જ છેલ્લા ચાર મહિનાથી બ્રેક પર રહેલા લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ અને જનોઈ જેવા તમામ પ્રકારના માંગલિક અને શુભ કાર્યો ફરીથી ધામધૂમથી શરૂ થઈ જાય છે.
આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની વિધિવત પૂજા-અર્ચના કરવાથી ભક્તોના જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે અને શ્રદ્ધાળુઓ ઉપવાસ રાખીને ભગવાનની ભક્તિમાં લીન રહે છે.
વર્ષ ૨૦૨૬માં આગામી ૨૦ નવેમ્બરે દેવઉઠી એકાદશીની ઉજવણી કરવામાં આવશે, જેને લઈને વ્રતની તારીખ, પૂજાના શુભ મુહૂર્ત અને પારણાના સમયને લઈને ધાર્મિક વર્તુળોમાં તડામાર તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.
ધાર્મિક પરંપરાઓ અને મોસમી માંગલિક અવસરો
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં દરેક ઋતુ અને તહેવાર પાછળ કોઈને કોઈ વૈજ્ઞાનિક કે આધ્યાત્મિક તર્ક છુપાયેલો હોય છે. ચાતુર્માસ દરમિયાન વિવાહ જેવા સામાજિક પ્રસંગો પર વિરામ એટલા માટે રાખવામાં આવતો હતો જેથી પ્રકૃતિ અને સ્વાસ્થ્યનું સંતુલન જળવાઈ રહે. જ્યારે દેવઉઠી એકાદશી સાથે ફરીથી માંગલિક કાર્યોનો શુભારંભ થાય છે, ત્યારે તે સમાજમાં નવી ઉર્જા, ઉત્સાહ અને ખુશીઓનો માહોલ લઈને આવે છે.
દેવઉઠી એકાદશી 2026ની તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં દેવઉઠની એકાદશીનું વ્રત 20 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ રાખવામાં આવશે. કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ અને સમાપનનો સમય નીચે મુજબ છે.
- એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ: 20 નવેમ્બરના રોજ સવારે 7:15 વાગ્યે.
- એકાદશી તિથિની સમાપ્તિ: 21 નવેમ્બરના રોજ સવારે 6:31 વાગ્યે.
- વ્રતની તારીખ: 20 નવેમ્બર, 2026.
દેવઉઠી એકાદશી વ્રતના પારણાનો સમય
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, એકાદશીના વ્રતનું પારણું શુભ મુહૂર્તમાં કરવાથી વ્રતનું પૂર્ણ ફળ મળે છે અને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. વર્ષ 2026માં દેવઉઠની એકાદશીના વ્રતનું પારણું 21 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ કરવામાં આવશે.
પારણાનો શુભ સમય: બપોરે 1:10 વાગ્યાથી 3:18 વાગ્યા સુધી.
આ સમયગાળા દરમિયાન ભક્તો પોતાની અનુકૂળતા મુજબ વ્રત ખોલી શકે છે.
દેવઉઠી એકાદશીના અન્ય શુભ મુહૂર્ત
આ દિવસે વિવિધ ધાર્મિક કાર્યો અને પૂજા માટે નીચે મુજબનાં શુભ મુહૂર્ત રહેશે:
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 5:01થી 5:44 વાગ્યા સુધી.
- વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 1:53થી 2:35 વાગ્યા સુધી.
- ગોધૂળી મુહૂર્ત: સાંજે 5:26થી 5:52 વાગ્યા સુધી.
- નિશિતા મુહૂર્ત: રાત્રે 11:40થી 12:34 વાગ્યા સુધી.
- રવિ યોગ: આખો દિવસ.
નવેમ્બર 2026માં લગ્ન માટેના શુભ દિવસો
જ્યોતિષીય ગણતરી અનુસાર, દેવઉઠની એકાદશી પછી નવેમ્બર મહિનામાં લગ્ન માટે કેટલાક શુભ દિવસો આવી રહ્યા છે. 21, 24, 25 અને 26 નવેમ્બરના રોજ લગ્ન માટે શુભ સંયોગ બની રહ્યો છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શુભ મુહૂર્તમાં લગ્ન કરવાથી દાંપત્ય જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે.
ક્યારે શરૂ થાય છે અને ક્યારે પૂર્ણ થાય છે ચાતુર્માસ?
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, ચાતુર્માસની શરૂઆત અષાઢ મહિનાની દેવશયની એકાદશીથી થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ ક્ષીરસાગરમાં ચાર મહિના માટે યોગનિદ્રામાં પોઢી જાય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન સહિતનાં અનેક માંગલિક કાર્યો કરવામાં આવતા નથી.
કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દેવઉઠની એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ યોગનિદ્રામાંથી જાગે છે અને તેની સાથે જ ચાતુર્માસ પૂર્ણ થાય છે. આ દિવસથી લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ અને અન્ય શુભ કાર્યોની શરૂઆત થાય છે. તેથી દેવઉઠની એકાદશી માત્ર ધાર્મિક દૃષ્ટિએ જ નહીં, પરંતુ શુભ પ્રસંગોની શરૂઆત માટે પણ વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે.