સિટી ન્યુઝ @ મુંબઈ

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ના નિયમોમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને દૂરગામી ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. પહેલી ઓક્ટોબર 2026 થી લાગુ થઈ રહેલા આ નવા નિયમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મોટી રકમની થાપણો એટલે કે બલ્ક એફડી (Bulk FD) પર મળતા વ્યાજ દરોમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા લાવવાનો છે, જેથી ગ્રાહકો સાથે કોઈપણ પ્રકારની અનિયમિતતા ન થાય.

નવા નિયમ મુજબ હવેથી તમામ બેંકો માટે દરેક વર્કિંગ ડે પર પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર બલ્ક એફડીના વ્યાજ દર જાહેર કરવા ફરજિયાત રહેશે. બેંકોએ દરેક કામકાજના દિવસે સવારે 10:00 વાગ્યા સુધીમાં પોતાના નવા વ્યાજ દરો વેબસાઇટ પર અપડેટ કરી દેવાના રહેશે, જેના માટે વધુમાં વધુ 10 મિનિટની વધારાની મુદત (સવારે 10:10 વાગ્યા સુધી) આપવામાં આવી છે.

વેબસાઇટ પર જે દર દર્શાવવામાં આવશે, તે જ દિવસે એફડી કરાવનારા ગ્રાહકોને તે જ વ્યાજ આપવા માટે બેંકો કાયદાકીય રીતે બંધાયેલી રહેશે. સામાન્ય રીતે કોમર્શિયલ બેંકોમાં રૂા.3 કરોડ કે તેથી વધુ રકમની એફડીને બલ્ક ડિપોઝિટ ગણવામાં આવે છે, જેથી નાના કે સામાન્ય રોકાણકારોની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પર આ ફેરફારની કોઈ પણ પ્રકારની અસર નહીં પડે.

અત્યાર સુધી એવું જોવા મળતું હતું કે એક જ બેંકની અલગ-અલગ શાખાઓ મોટી રકમનું રોકાણ કરતા ગ્રાહકોને પોતાની મરજી મુજબ અલગ-અલગ વ્યાજ દર ઓફર કરતી હતી, પરંતુ હવે આ મનસ્વી પ્રથાનો કાયમી અંત આવશે. હવેથી એક જ દિવસે, સમાન રકમ અને સરખી સમયમર્યાદા ધરાવતી બલ્ક એફડી માટે એક જ બેંકની કોઈ પણ બ્રાન્ચ અલગ-અલગ વ્યાજ દર આપી શકશે નહીં, સિવાય કે લિક્વિડિટી કવરેજ રેશિયો (LCR) ના વિશેષ કિસ્સાઓ હોય.

આ ફેરફારથી મોટી રકમનું રોકાણ કરતા ગ્રાહકો, ઉદ્યોગપતિઓ અને સંસ્થાઓને વ્યાજ દરોની સચોટ માહિતી દરરોજ ઘરેબેઠા સરળતાથી મળી રહેશે. ગ્રાહકોએ હવે વધુ વ્યાજ મેળવવા માટે બેંકોની જુદી જુદી શાખાઓના ચક્કર કાપવા કે કર્મચારીઓ સાથે ભાવતાલ કરવાની જરૂર નહીં રહે, જેનાથી સમગ્ર નાણાકીય વ્યવહાર વધુ સુવ્યવસ્થિત અને ન્યાયી બનશે.

નાણાકીય પારદર્શિતા અને બેન્કિંગ સુધારાઓ

બેન્કિંગ સેક્ટરમાં પારદર્શિતા અને નિયમન ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે અત્યંત જરૂરી છે. આરબીઆઈના આવા સમયસરના નીતિગત પગલાં બજારમાં સ્વસ્થ સ્પર્ધા ઊભી કરે છે અને રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બનાવે છે.