સિટી ન્યુઝ @ મોરબી

મોરબી નજીક આવેલા લાલપર ગામ પાસે મહાપાલિકા સંચાલિત મુખ્ય ડમ્પિંગ સાઇટ પર શહેરભરમાંથી એકત્ર કરવામાં આવતો ઘન કચરો સળગાવવાની ગંભીર પ્રવૃત્તિ અવિરતપણે ચાલુ રહેતા સ્થાનિક સ્તરે મોટો જનઆક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. આ ઘન કચરાનો વૈજ્ઞાનિક અને આધુનિક ઢબે નિકાલ કે પ્રોસેસિંગ કરવાને બદલે તેને જાહેરમાં સળગાવી દેવામાં આવતો હોવાથી આસપાસની સિરામિક ફેક્ટરીઓ (કારખાનાઓ) અને ત્યાં શ્રમિકો માટે બનાવેલા ક્વાર્ટર્સમાં રહેતા હજારો લોકોનું જીવન અત્યંત દયનીય અને મુશ્કેલ બની ગયું છે.

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રદૂષણ મુક્ત પર્યાવરણ અને કચરાના યોગ્ય વ્યવસ્થાપન માટે ભીનો તેમજ સૂકો કચરો અલગ-અલગ કરવાની કડક વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે. આ માટે અને ડમ્પિંગ સાઇટ પર કચરાના કાયદેસરના વૈજ્ઞાનિક નિકાલ માટે દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાની ગ્રાન્ટ અને વિશેષ ભંડોળ ફાળવવામાં આવે છે. તેમ છતાં, મોરબીમાં સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની ઘોર લાપરવાહી, બેદરકારી અને અવ્યવસ્થાને કારણે આ સરકારી ભંડોળનો કોઈ યોગ્ય ઉપયોગ થતો નથી, જેના આર્થિક પરિણામે નિર્દોષ નાગરિકોને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સંકટ ભોગવવું પડી રહ્યું છે.

અગાઉ જ્યારે મોરબી નગરપાલિકા અસ્તિત્વમાં હતી ત્યારે સમગ્ર શહેરનો ઘન કચરો ઠાલવવા માટે રફાળેશ્વર અને લાલપર એમ બે અલગ-અલગ ડમ્પિંગ સાઇટનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. જોકે, રફાળેશ્વર પાસેની સરકારી જગ્યા હવે ભારતીય રેલવે વિભાગને વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફાળવી દેવામાં આવતાં તે સાઇટ કાયમી ધોરણે બંધ થઈ ગઈ છે. આ ભૌગોલિક ફેરફાર બાદ હાલ માત્ર એક જ એટલે કે લાલપર ગામ પાસેની ડમ્પિંગ સાઇટ કાર્યરત હોવાથી આખા શહેરના કચરાનો ભાર આ સિંગલ સાઇટ પર આવી ગયો છે.

મહાપાલિકાના સત્તાવાર સ્ત્રોતો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, મોરબી શહેરના કુલ 13 વોર્ડમાંથી દરરોજ આશરે 190 ટન જેટલો મોટો ઘન કચરો એકત્ર કરવામાં આવે છે. આ તમામ કચરો રોજ ટ્રકો ભરીને લાલપર ડમ્પિંગ સાઇટ પર ઠાલવવામાં આવે છે. અહીં કચરાનું કોઈપણ પ્રકારનું મશીનરી દ્વારા વર્ગીકરણ કે રિસાયકલિંગ કરવાને બદલે, તેના મોટા-મોટા પહાડ જેવા ઢગલા કરીને સીધી આગ લગાડી દેવાય છે. પરિણામે, વાતાવરણમાં 24 કલાક કાળા ઝેરી ધુમાડાના ગોટેગોટા ઉડતા રહે છે, જેનાથી આસપાસ રહેતા લોકો ફેફસાં અને શ્વાસની બીમારીઓનો ભોગ બની રહ્યા છે.

ડેપ્યુટી કમિશનરના દાવા અને સ્થાનિકોની હકીકત વચ્ચે વિરોધાભાસ

આ ગંભીર મુદ્દા અંગે જ્યારે મોરબી મહાપાલિકાના ડેપ્યુટી કમિશનર સંજય સોનીનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમણે એવો લૂલો બચાવ કર્યો હતો કે, સળગતો કચરો ક્યારેક બહારથી જ ડમ્પિંગ સાઇટ પર આવતો હોવાથી આગ લાગવાની છૂટાછવાઈ ઘટના બને છે. જોકે, સ્થાનિક લોકો અને કારખાનેદારોનો ખુલ્લો દાવો છે કે મનપાના માણસો દ્વારા જ ત્યાં 24 કલાક કચરાના ઢગલા સળગાવવામાં આવે છે, જે અધિકારીના સત્તાવાર નિવેદનની વિશ્વસનીયતા પર મોટા પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા કરે છે. પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) આ મામલે ક્યારે કડક કદમ ઉઠાવશે તેની જનતા રાહ જોઈ રહી છે.