સિટી ન્યૂઝ @ જૂનાગઢ

રાજ્યના સિંચાઈ અને જળસંપત્તિ મંત્રાલય, જૂનાગઢ જિલ્લા પ્રશાસનના સત્તાવાર વહીવટી સોર્સ અને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટના સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમમાંથી ચોમાસા પૂર્વે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને હચમચાવી મૂકે તેવા એક અત્યંત ચોંકાવનારા, નીતિવિષયક અને સનસનાટીભર્યા કૃષિ આપત્તિના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ચોમાસાની ઋતુ નજીક આવી રહી છે ત્યારે ઓઝત નદી કિનારાના વિસ્તારમાં વસતા ખેડૂતો હાલ વહીવટી ઉપેક્ષા અને કાનૂની સુસ્તીનો ભોગ બન્યા હોવાનો ગંભીર આક્ષેપ ઉઠ્યો છે. સત્તાવાર ડેટાબેઝ રિપોર્ટ અનુસાર, સરકાર દ્વારા નદીની સુરક્ષા માટે લાખો અને કરોડો રૂપિયાની ગ્રાન્ટ મંજૂર કરાઈ હોવા છતાં ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર જંગલ કટિંગ કે નબળા પાળા રિપેરિંગનું 1 પણ કામ ન થતાં ખેડૂતોમાં ઉગ્ર આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે, જે ગૂગલ પર મોટો સર્ચ ટ્રેન્ડ બન્યો છે Thread.

આ ભૌગોલિક અને વહીવટી કટોકટીના સત્તાવાર લોજિસ્ટિક્સ પર નજર કરીએ તો, ઓઝત નદીના પુલ નીચે મોટા પથ્થરો પડી જવાને કારણે અને બામણસાથી લઈને છેટ સુરજવડના પુલ સુધી મોટા પાયે આભાસી પુરણ થઈ ગયું હોવાથી નદીની કુદરતી જળવહન ક્ષમતા સરેઆમ ઘટી ગઈ છે. સ્થાનિક પ્રભાવિત ખેડૂત બાબુભાઈએ (Babubhai) તંત્ર સામે લેખિત કલમો હેઠળ આક્ષેપ કરતા જણાવ્યું છે કે, ગયા ચોમાસામાં પૂરના કારણે તેમની પર્સનલ 45 વીઘા જમીનમાં વાવેલો મગફળીનો કિંમતી પાક સંપૂર્ણપણે ધોવાઈ ગયો હતો. એટલું જ નહીં, બાલા ગામની અંદાજે 27,000 સત્તાવીસ હજાર વીઘા જમીનની અંદર મગફળીનું વાવેતર પૂરના લીધે નબળું રહ્યું હતું, પરંતુ હજી સુધી સરકાર તરફથી કોઈ આર્થિક વળતર કે કાનૂની આર્થિક સહાય ખેડૂતોના ખાતામાં લાઈવ થઈ નથી.

બીજી તરફ, બાલાગામ બોરીયા વિસ્તારના જાગૃત ખેડૂત કરસનભાઈ રૂપાવટીયાએ (Karsanbhai Rupavatiya) પ્રશાસનના કંટ્રોલ રૂમને ઘેરતા આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે કે, નદીમાં ઉગી નીકળેલા ઝારી-ઝાંખરા અને જંગલ સમયસર સાફ ન થવાને કારણે ચોમાસા દરમિયાન પૂરના પાણીનો યોગ્ય નિકાલ થતો નથી. ગત વર્ષે તંત્ર દ્વારા માત્ર દેખાડો કરવા માટે થોડી-ઘણી સફાઈ કરાઈ હતી, પરંતુ આ તોતિંગ કચરો ચોમાસા દરમિયાન વહીને નાના પુલોમાં ફસાઈ જાય છે, જેના લીધે પાણીનું આંતરિક દબાણ વધતાં નદીકાંઠાના રક્ષણાત્મક બંધ વારંવાર તૂટી જાય છે. જો ચોમાસું બેસે તે પહેલાં આ પુરણને વહેલી તકે કાઢવામાં ન આવ્યું, તો કાંઠે રહેતા હજારો પરિવારો માટે ૧૦０% ટકા જીવનું તોતિંગ જોખમ ઊભું થશે.

આ ગંભીર આપત્તિ અંગે બાલાગામના અન્ય રહીશ રાજેશભાઈ રૂપાવટીયાએ (Rajeshbhai Rupavatiya) પર્સનલ પ્રોફાઇલ પરથી તંત્રની પોલ ખોલતા જણાવ્યું કે, સરકારે ઓઝત નદીની સુરક્ષા માટે જે લાખો રૂપિયાની ગ્રાન્ટ મંજૂર કરી છે, તેમાં વ્યાપારી સ્તરે ભારે ભ્રષ્ટાચાર થયો હોવાના આંકડા દેખાઈ રહ્યા છે, કારણ કે જમીન પર કોઈ કામગીરી શરૂ જ થઈ નથી. નદીના પાળાઓ વારંવાર તૂટી જવાથી ઊભો પાક વહી જાય છે અને ગરીબ ખેડૂતોને સમયસર પાક વીમાના નાણાં ન મળવાના લીધે તેઓ દેવાના તોતિંગ ડુંગર નીચે દબાઈ રહ્યા છે. ખેડૂતોએ આખા ગામ વતી સામૂહિક રીતે કલેક્ટર કચેરીમાં નદીના દબાણો હટાવવા અને પાળાપીઠનું કામ પૂર્ણ કરવા ભલામણ પત્ર આપ્યો હતો, પણ પ્રશાસન તરફથી કોઈ સંતોષકારક જવાબ મળ્યો નથી.

બીજી તરફ, આ ગ્રામીણ તણાવ અને સંભવિત પૂરની આપત્તિના પગલે જૂનાગઢ જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી અને સિંચાઈ વિભાગના આઇટી સેલ દ્વારા આપત્તિજનક વિસ્તારોનું રી-ઓડિટ શરૂ કરી દેવાયું છે. પ્રશાસને સત્તાવાર આદેશ આપ્યો છે કે સક્ષમ વહીવટી મંજૂરી વિના આ નદીના પુરણ, નકશા, પાક નુકસાનીના ખોટા આંકડા કે કોઈ પણ ભ્રામક વીડિયો સોશિયલ media પર પ્રસારિત કરવા નહીં. જો કોઈ ખાનગી વ્યાપારી સંસ્થા કે સાયબર પેજ પ્રશાસન વિરૂદ્ધ અફવાઓ ફેલાવી પબ્લિક ઓર્ડર બગાડવાનો પ્રયાસ કરશે, તો ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એક્ટની કલમો હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ આર્થિક દંડ ફટકારવા સાથે વ્યાપારી લાઇસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરવામાં આવશે Thread.

રાષ્ટ્રીય જળસંપત્તિ સંરક્ષણ અને પૂર નિયંત્રણ નદી વહીવટી માર્ગદર્શિકા

દેશમાં નદીઓના કુદરતી પ્રવાહને જાળવી રાખવા, પૂર નિયંત્રણ માટે મંજૂર થતી સરકારી ગ્રાન્ટોના નાણાકીય ઓડિટમાં પારદર્શિતા લાવવા તેમજ ખેડૂતોના પાક અને જમીનની સુરક્ષા જાળવવા માટે જળ શક્તિ મંત્રાલય અને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણ (NDMA) દ્વારા એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા વહીવટી નિયમ મુજબ પ્રત્યેક પ્રાદેશિક સિંચાઈ વિભાગ, નદી વિકાસ વ્યાપારી એજન્સી લોજિસ્ટિક્સ અને સક્ષમ કલેક્ટર કચેરી સંસ્થાએ પોતાના દૈનિક નદી સફાઈ આંકડા, પાળા રિપેરિંગની પ્રગતિ અને સેન્ટ્રલ ડેટાબેઝનો સંપૂર્ણ રિપોર્ટ દર અઠવાડિયે ઓનલાઇન કંટ્રોલ રૂમ સમક્ષ સબમિટ કરવો કાનૂની એક્ટ હેઠળ ફરજિયાત રહેશે જેથી ભ્રષ્ટાચાર અને બેદરકારી અટકે. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે સક્ષમ વહીવટી મંજૂરી વિના સરકારી સેફ્ટી કલમોનું ઉલ્લંઘન કરી કામગીરીમાં વેળફાટ કરનારા એકમો સામે ઇન્વાયરમેન્ટ પ્રોટેક્શન એક્ટ હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ આર્થિક દંડ સાથે તમામ વ્યાપારી લાયસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરવામાં આવશે.