સિટી ન્યુઝ @ ગાંધીનગર 

ગુજરાતમાં ગત તા.28 એપ્રિલના રોજ સ્થાનિક સ્વરાજની સંસ્થાઓની મહત્વપૂર્ણ ચૂંટણીઓ જાહેર થયા પછી ત્રણ સપ્તાહ જેવો લાંબો સમય વીતી ગયો હોવા છતાં સત્તાધારી ભાજપ હજુ સુધી પોતાના વહીવટી સુકાનીઓ નિશ્ચિત કરી શકી નથી. રાજકીય ક્ષેત્રની આ ઢીલી નીતિ જેવો જ ગંભીર અને અસહ્ય વિલંબ હવે રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગમાં પણ સત્તાવાર રીતે જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યના લાખો વિદ્યાર્થીઓ માટે કારકિર્દીના સૌથી મહત્વના પડાવ સમાન ધોરણ 10 અને 12 ની બોર્ડ પરીક્ષાઓ લેવાઈ ગયા બાદ ગત તા.4 અને 6 જૂનના રોજ સત્તાવાર પરિણામો પણ જાહેર થઈ ગયા હતા. પરંતુ આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે પરિણામ જાહેર થયાના બે અઠવાડિયા પછી પણ હજુ સુધી વિદ્યાર્થીઓને ઓરિજનલ માર્કશીટ પૂરી પાડી શકાઈ નથી.

આ વહીવટી બેદરકારીના કારણે ધોરણ 12 ના 7.5 લાખ અને ધોરણ 10 ના 9 લાખ મળીને કુલ 16.5 લાખ વિદ્યાર્થીઓનું શૈક્ષણિક ભવિષ્ય અધ્ધરતાલ બની ગયું છે. મૂળ માર્કશીટના અભાવે આગળના ઉચ્ચ અભ્યાસ અને ડિગ્રી કોલેજો માટે જે શિક્ષણ સંસ્થાઓ કાર્યરત છે, તે તમામ હાલ એડમીશન પ્રક્રિયામાં મજબૂરીવશ બધું `પ્રોવિઝનલ' એટલે કે કામચલાવ નીતિ અપનાવીને ઓરીજનલ ડોક્યુમેન્ટ્સ કયારે આવે તેની ચાતક નજરે રાહ જોઈ રહ્યા છે. શૈક્ષણિક વિશ્લેષકોના મતે પરિણામ જાહેર થવાની સાથે જ ડિજીટલ ડેટા અને ડિજીટલ માર્કશીટ ઇન્ટરનેટ પર તૈયાર જ હોય છે, માત્ર તેના ફિઝિકલ પ્રિન્ટીંગનો જ મુખ્ય પ્રશ્ન હોય છે. ભૂતકાળની વ્યવસ્થા મુજબ પરીક્ષા પૂરી થયાના 3 થી 4 દિવસમાં જ હાથમાં માર્કશીટ મળી જતી હતી, ત્યારે ચાલુ વર્ષનો આ વિલંબ અસ્વીકાર્ય છે.

શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા આ ગંભીર વિલંબ પાછળ એવો ટેકનિકલ બચાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ભૂતકાળમાં બોર્ડના સામાન્ય હોલાગ્રામ સાથે માર્કશીટ એલોટ કરવામાં આવતી હતી. જોકે, ચાલુ વર્ષથી સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવાના ભાગરૂપે માર્કશીટને હાઇટેક કયુઆર કોડ (QR Code) સાથે ડિજિટલ સ્વરૂપે આપવાનો આધુનિક વહીવટી નિર્ણય લેવાયો છે. આ સુરક્ષાત્મક નિર્ણય કઈ રાતોરાત લેવાયો નથી, સરકારે અગાઉથી જ આ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી દીધી હતી. હવે તંત્ર દ્વારા એવો લૂલો બચાવ કરાય છે કે ત્રણ અલગ-અલગ એજન્સીઓ વચ્ચે કામ વહેંચાયું છે, જેમાં એક એજન્સી માર્કશીટનું બેઝિક પ્રિન્ટિંગ કરે છે, બીજી એજન્સી તેમાં કયુઆર કોડ ઈમ્પોઝ કરે છે અને ત્રીજી એજન્સી તેને સત્તાવાર લેમિનેટ કરે છે.

આ આખી ગોઠવણમાં સરકારી તંત્રની પોલ ત્યારે ખુલ્લી પડી જ્યારે ખબર પડી કે અગાઉથી નક્કી કરાયેલી ગુજરાતની સ્થાનિક એજન્સીઓ પાસે આ પ્રકારની અદ્યતન ટેકનોલોજીકલ મશીનરી જ ઉપલબ્ધ નહોતી. પરિણામે, શિક્ષણ વિભાગે છેલ્લી ઘડીએ દોડધામ કરીને છેક હૈદરાબાદની એક હાઇટેક એજન્સીને આ કરોડો રૂપિયાનું કામ સોંપવું પડ્યું હતું. હૈદરાબાદના સોર્સ દ્વારા માર્કશીટનું પ્રિન્ટિંગ કામ તો સત્તાવાર રીતે પૂરું કરી દેવાયું છે, પરંતુ સુરક્ષા અને પેકિંગની બાકીની આંતરિક પ્રક્રિયાઓ હજુ પણ ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર ચાલી રહી છે, જેના કારણે લોજિસ્ટિક ટ્રાન્સપોર્ટેશનમાં સમય બગડ્યો છે અને ગુજરાતના વિદ્યાર્થીઓએ ભોગવવાનો વારો આવ્યો છે.

શિક્ષણ વિભાગના સત્તાવાર એક્શન પ્લાન મુજબ, આજથી તમામ જિલ્લા મથકો પર માર્કશીટ ડિસ્પેચ કરવાનું અને મોકલવાનું વહીવટી કામ શરૂ કરવામાં આવશે અને આગામી તા.23 જૂનના રોજ તમામ સ્કૂલો મારફતે વિદ્યાર્થીઓને રૂબરૂ વિતરણ કરાશે. આ ગંભીર શૈક્ષણિક વિવાદ અને વિલંબ અંગે પરીક્ષા બોર્ડના ચેરમેન એમ.એ.પંડયા સત્તાવાર રીતે સ્વીકારે છે કે નવી ટેકનોલોજી સેટ કરવામાં મોડુ થયુ છે, પણ આ વિલંબ બસ થોડા જ દિવસોનો છે અને તેનાથી એડમિશન પર કોઈ વ્યાપારી અસર નહીં પડે. હવે આગામી તા.23 જૂનના રોજ વિદ્યાર્થીઓને ખરેખર ઓરિજનલ માર્કશીટ મળે છે કે કેમ, તેના પર રાજ્યના લાખો વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓની નજર મંડાયેલી છે.

નવી કયુઆર કોડ માર્કશીટની સુરક્ષા સુવિધાઓ અને ડુપ્લિકેટ દસ્તાવેજો રોકવા શિક્ષણ બોર્ડની નવી ગાઇડલાઇન

ગુજરાત શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા ડિજિટલ ફ્રોડ અને નકલી માર્કશીટના રેકેટને કાયમી ધોરણે નાબૂદ કરવા માટે આ વર્ષથી માર્કશીટમાં વિશિષ્ટ સિક્યોરિટી ફીચર્સ ઉમેરવામાં આવ્યા છે. નવી ગાઇડલાઇન મુજબ પ્રત્યેક માર્કશીટ પર પ્રિન્ટ થયેલા કયુઆર કોડને કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી કોલેજ માત્ર સ્કેન કરીને વિદ્યાર્થીના ગુણ અને ઓળખની લાઈવ ચકાસણી ઓનલાઈન સેન્ટ્રલ સર્વર પરથી સીધી કરી શકશે, જેના કારણે મેન્યુઅલ વેરિફિકેશન કરવાની જરૂર નહીં રહે. બોર્ડ પ્રશાસને તમામ ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને સત્તાવાર આદેશ આપ્યો છે કે તા.23 જૂન સુધી પ્રોવિઝનલ મેરિટ લિસ્ટના આધારે જ વિદ્યાર્થીઓના ફોર્મ સ્વીકારવામાં આવે અને માર્કશીટ મળ્યા બાદ જ ફી ભરવાની અંતિમ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવે જેથી વિદ્યાર્થીઓને આર્થિક નુકસાન ન થાય.