સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી 

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ભારે તણાવ વચ્ચે હવે વાતચીતની નવી પ્રક્રિયા શરૂ થવાના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે, જેના ભાગરૂપે ઈરાને કતાર મારફતે અમેરિકાને એક નવો અણુ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે અને હાલ અમેરિકા આ પ્રસ્તાવની સમીક્ષા કરી રહ્યું છે.

જોકે, ઈરાને પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા જણાવ્યું છે કે અણુ મુદ્દે કે અન્ય કોઈપણ પ્રકારની વાટાઘાટો શરૂ કરતા પહેલા અમેરિકાએ તેની સાત કડક શરતો માનવી પડશે, જેમાં આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા અને ફ્રીઝ કરાયેલી સંપત્તિ મુક્ત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

ઈરાનના ટોચના સુરક્ષા અધિકારી મોહસિન રઝાઈના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યાં સુધી આ માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવામાં આવશે નહીં અને મધ્ય પૂર્વમાંથી અમેરિકન સૈન્યની વાપસી પણ અનિવાર્ય છે.

બીજી બાજુ, અમેરિકાનું માનવું છે કે કોઈપણ શરૂઆતી વાતચીતમાં અણુ મુદ્દાને આવરી લેવો અત્યંત જરૂરી છે, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે માત્ર માંગણીઓ જ નહીં પરંતુ વાટાઘાટોની પદ્ધતિને લઈને પણ રાજદ્વારી મતભેદો ઊભા થયા છે.

અગાઉના સૈન્ય સંઘર્ષો અને મિડટર્મ ચૂંટણીઓ બાદ હાલ એવો ગંભીર ભય સેવાઈ રહ્યો છે કે જો આ મંત્રણાઓ નિષ્ફળ જશે તો આગામી સમયમાં સૈન્ય ટકરાવ ફરી ભડકી શકે છે અને ઈરાને પણ આ વખતે વધુ આકરો જવાબી પ્રહાર કરવાની ચેતવણી આપી છે.

અંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિ અને મધ્ય પૂર્વની અસ્થિરતા

વૈશ્વિક રાજકારણમાં જ્યારે પણ બે મહાસત્તાઓ કે પ્રાદેશિક દેશો વચ્ચે આર્થિક અને સૈન્ય પ્રતિબંધોનો વિવાદ સર્જાય છે, ત્યારે મધ્યસ્થી દેશો (જેવા કે કતાર) દ્વારા થતા કૂટનીતિક પ્રયાસો શાંતિ સ્થાપવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જતા હોય છે. જો પરસ્પર વિશ્વાસના અભાવે શરતો અને સંઘર્ષની નીતિ જાળવી રાખવામાં આવે, તો તે સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા પુરવઠા માટે મોટું જોખમ સાબિત થઈ શકે છે.